Anasayfa / Kimya Haberleri / Dünya Haberleri / Genomunuz Gerçekten Size mi Ait? DNA’nın Kamusal ve Adli Değeri

Genomunuz Gerçekten Size mi Ait? DNA’nın Kamusal ve Adli Değeri

genomunuz gercekten size mi ait dnanin kamusal ve adli degeri - Genomunuz Gerçekten Size mi Ait? DNA'nın Kamusal ve Adli Değeri

 Fotoğraf : Defin sırasında tanımlanamayan kadınlar ‘Jane Doe’ olarak adlandırılır.

DNA’nın çoğaltılması, dizilmesi ve eşleştirilmesi için kullanılan teknolojiler genom biliminde yeni fırsatlar yaratmıştır. When DNA Talks serisinde etik ve sosyal etkilere bakıyoruz.

Joseph DeAngelo geçtiğimiz ay 30 yıllık bir dizi cinayet ve saldırı nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri’nde tutuklandığında, şüphelinin nasıl bulunduğuna odaklanıldı.

Sözde “Golden State Killer” arayışında polis, insanların aile ağaçlarını oluşturmak için kullandıkları kamusal soyağacı veritabanında DNA eşleşmeleri aradı. Bu yaklaşım polisi önce yakın bir akrabaya ve daha sonra şüpheliye götürdü.

Adli DNA analizine genealojik araştırma tekniklerinin uygulanması, soğuk vakaların çözümünde yararlı bir araçtır.

Ancak  aile ağacı keşfedilmemiş bir şey değildir, takip eden pek çok kişi bunu bilir. Hata ve yanlış yorumlamaya eğilimli karmaşık ve zor bir süreçtir. Aile ağaçları “karışık ağlar ( ing: entangled meshes)” olarak tanımlanmıştır.

Uzman bilgisi olmadan, yanlış varsayımlar yapılabilir ve araştırma kaynakları boşa çıkabilir.  Teknik ayrıca yasal, etik ve politik zorluklarını da gündeme getirmektedir.

İnsan Kalıntılarının Belirlenmesi

1981’de Ohio’daki bir yol kenarında buckskin ceketi giyen bir kadın öldürüldü. Tanımlanamayan “Buckskin Girl”, “Jane Doe” mezarına gömüldü. Araştırmacılar çeşitli ipuçlarını takip ederken kandan elde edilen DNA eşleşmedi.

2018’de DNA Doe Projesi, çözülmemiş kayıp kişi vakalarında “adli soybilim” adı verilen bir teknik uygulayan yeni bir hayır kurumu dava üzerinde çalışmayı kabul etti.

Kitle fonlaması kullanarak gönüllüler, “bütün genom” sıralamasını üstlenmek için bağış topladılar. Bu, çevrimiçi DNA sağlayıcıları tarafından kullanılan belirteçlerle tutarlı olarak, bir kamu soyağacı sitesine yüklenmesine izin vermek için yeterli genetik veri oluşturdu.

Arama, bir kez kaldırıldıktan sonra olası bir ilk kuzeni çıkardı. Bireyin paylaşılan aile ağacını arayarak, varsayımsal bir tanımlama yapıldı. Aile ağacı bir akrabası hakkında yorum içeriyordu: “Ölü; Bilinmeyen Kayıp; Tahminen Ölü”.

Birkaç saat içinde, soybilimciler 37 yaşındaki bir vakada mağdurun Marcia King olarak tanımlanmasını sağlayan sağlam bir yol gösterdiler.

Avustralya’da yaklaşık 500 set tanımlanamayan insan kalıntıları var. DNA Doe projesindeki soybilimcilerin başarısı göz önüne alındığında bu yaklaşımı uygulamak soyları kapatmaya yardımcı olabilir.

Bazı Şeyler Ters Gidebilir

Adli soybilim verilerinin kanun uygulayıcı kullanımı her zaman böyle bir sonuç vermemiştir.

1996 yılında, Idaho’da Angie Dodge öldürüldü. Suç mahallinden DNA kurtarıldı ve profil yaklaşık 20 yıl sonra bir soyağacı veri tabanına karşı araştırıldı. Yakın bir eşleşme çıktı ve araştırmacılar, ölen şahsın oğlu Michael Usry Jr. ‘ in şüpheli olduğunu tespit etti.

Ancak, tesadüfen Idaho’da cinayet sırasında tatile çıkan Usry, daha sonra bir DNA örneği verdi ve suçlu olarak göz ardı edildi. Usry, adını DNA ile temizlemenin bir ay sürdüğünü söylüyor.

Arama motorları hala onu soruşturmaya bağlayan sonuçları döndürür. Hemen hemen tüm sonuçlar şüpheli olarak ortadan kaldırıldığını açıkça belirtmesine rağmen biri şöyle soruyor: “Michael Usry Jr.’ın Angie’nin cinayetine karışabileceğini düşünüyor musunuz?”

İnsanlar Genetik Testi Yapabilecek mi?

Kolluk kuvvetlerine yardımcı olmak için kullanılacak çevrimiçi genetik veritabanlarının potansiyeli artıyor. DNA test piyasasının 2022 yılına kadar üç katından fazla 388 milyona çıkması beklenmektedir. 2017 yılında, en büyük sağlayıcı olan AncestryDNA ‘nın sadece haftasonu 1.5 milyon test kiti sattığı bildirildi.

Ancak adli soyağacının kullanımı, genetik test ve çevrimiçi soybilimde tüketici güvenini zayıflatma potansiyeline de sahiptir.

Genetik sağlayıcılar, veri depolama uygulamaları hakkındaki son endişelere rağmen büyümeye devam eden Facebook gibi sosyal medya şirketlerine göre gizlilik hakkındaki tüketici tepkisine karşı daha duyarlı olabilirler. Birçok kullanıcı, Facebook’ta olduğu gibi sürekli olarak genetik sağlayıcılarla iletişim kurma ihtiyacını bulamıyor. İlk testlerden sonra gizlilik risklerini en aza indirmek isteyen kullanıcılar potansiyel olarak verilerini indirebilir ve daha sonra hesaplarını silebilir ve şirketin verilerini daha fazla kullanmasını engelleyebilir.

Genetik sağlayıcılar, ürünlerinin doğası gereği  kimlik doğrulama gibi gizlilik önlemlerini uygulama becerilerinde de sınırlıdır. Bireyler, gerçek doğum adlarını veya aile üyelerinin isimlerini bilmeseler bile aracı yasal olarak kullanabilirler.

Bu vakaların her birinde araştırmacılar bilinmeyen bir kaynaktan bir çeşit genetik veriyi bir kamu veri tabanına yüklediler. Bu, bir tedarikçinin şart ve koşullarının ihlali anlamına gelebilir ancak şirketin böyle bir kullanımı önlemek için yapabileceği bir şeyler olabilir.

Dikkatle Devam Etmeliyiz

Adli soy bilimi, herkesin erişebileceği verilerin artan istihbarat değerinin sadece bir örneğidir. Polis de şüphelileri izlemek için sosyal medyayı kullandı. Idaho’da bir memur şunları kaydetti:

Facebook akrabayı bulmak için kullanacağımızı düşündüğümüz bir şey değil. Her hafta kullanıyoruz.

Bu tür bir yasa uygulama faaliyeti geçmişte dava edilmiştir.

2014 ABD davasında, polisin sanığı sahte bir arkadaş isteğini kabul etmeye davet ederek bir sosyal medya hesabına erişmesi kanıt kabul edildi. Burada davalı açıkça kabul etti ancak soy bilim siteleri, her yeni bağlantıyla paylaşmaya rıza göstermeden sıklıkla aile ağacının ve genetik bilginin paylaşılmasını teşvik ediyor.

Bu olay, ABD uyuşturucu uygulama yönetiminin ele geçirilen bir cep telefonunun sahibi adına sahte bir sosyal medya hesabı yarattığı iddia edilen 2013 örneğini izledi.Böylelikle sosyal medya sağlayıcısı, platformunda başka hiçbir sahte hesap oluşturulmayacağını yazdı.

Benzer argümanlar adli soyağacı ile ortaya çıkabilir.

Mahkemeler, kullanıcının hem kendileri hem de akrabaları için zımni onay verip vermediği ile suç çözme toplumuna olan faydalarını dengelemelidir.

Gizlilik mevzuatı, bir profilin tespit edildiği veya makul bir şekilde tanımlanabilir olduğu noktada da devreye girebilir. Bu meydana geldiğinde adli soybilimci, üçüncü bir taraf için rızaları olmadan çevrimiçi bir genetik profil oluşturdu.

Adli soyağacının kullanımı herhangi bir genetik örneği tanımlamak için yeterli veri ve kaynak verilebileceği bir noktaya yaklaştırır. Kitle kaynak kullanımı ve kitle fonlaması bu tekniğin herkese açık olduğu anlamına gelir.

Gizliliğe uygun, dengeli ve ihtiyatlı bir yaklaşım benimsemek, halkın güvenini korumak ve potansiyel zararları en aza indirmek için gereklidir. Aksi halde, 99 $ ve küçük bir tükürük şişesi ile ayrılmış olan kişiler aniden kendilerini bir ceza soruşturmasının parçası olarak bulabilirler.

Kaynak : theconversation.com

Yorumlar
Seda Seval Urun - Genomunuz Gerçekten Size mi Ait? DNA'nın Kamusal ve Adli Değeri

Hakkında Seda Seval Urun

Merhabalar ben Seda Seval, 22 Eylül 1996 İstanbul doğumluyum. Marmara Üniversitesi Kimya Bölümü 2. sınıf öğrencisiyim. Kendimi Adli Kimya alanında geliştirmek istiyorum ve bu alanla ilgili araştırmalar yapmaktan büyük zevk alıyorum. Hem ingilizcemi geliştirip hem de sizlerle birlikte yeni bilgiler öğrenebilmek için İnovatif Kimya Dergisi çeviri ekibine katıldım. Kimyanın yanısıra ilgi alanlarımın arasında polisiye kitaplar okumak, fantastik ve bilim kurgu türlerinde filmler izlemek, Japonca öğrenmek ve çizim yapmak gibi hobilerim var.

Sitemi Ziyaret Edin
Tüm Yazıları Görüntüle

Okumanızı Öneriyoruz

glifosat bal arisi bagirsak bakterilerini bozabilir 310x165 - Glifosat, Bal Arısı Bağırsak Bakterilerini Bozabilir

Glifosat, Bal Arısı Bağırsak Bakterilerini Bozabilir

Araştırmacılar, yabani ot öldürücülerin mikrobiyo etkilerinin bal arısı düşüşüne katkıda bulunabileceğini ifade etti. Glifosat dünyadaki …

Bir cevap yazın

WP to LinkedIn Auto Publish Powered By : XYZScripts.com