Stres-hafızalı polimerler sayesinde basınçlı varis çorapları bir masaj fonksiyonu kazanabilir.

Hong Kong’daki bilim adamları, poliüretan liflerin stres-bellek davranışını ilk kez açıkladılar ve bunları basınçlı çoraplar geliştirmek için kullanıyorlar ve bu çoraplar bacaklara masaj yapıyorlar.

Deformasyondan sonra, ısı veya ışık gibi tetikleyiciler, hafıza polimerlerini orijinal şekliyle şekillendirir. Benzer bir şekilde, stres-bellek polimerleri, ısıtma yöntemiyle elde edilen stresleri de depolayabilir.

Eriyik eğirme, poliüretan filamentlerde sıralı polimer ambalajlamayı indükler ve bunlara basınçlı çoraplarda uygulanabilecek stres-bellek özelliklerini verir.

Tekstil endüstrisi onlarca yıl poliüretan kullandı. Ucuz, toksik olmayan ve kolayca elyaf haline getirilebilir özellikleri sayesinde poliüretan, venöz rahatsızlıkları önleyen özel çoraplar için stres-hafıza elyafı yapmak için ideal bir adaydır.

Hong Kong Politeknik Üniversitesi’nden Jinlian Hu’nun önderliğindeki ekip, stres-bellekli polimerleri lif seviyesinde ilk kez araştıran bir ekiptir. Hem polimerik lifleri hem de filmleri yarı kristal halinde parçalı poliüretandan bir eriyik eğirme yöntemi kullanarak ürettiler ve farklı gerilim ve sıcaklık seviyelerine nasıl tepki verdiklerini karşılaştırdılar. Bu sayede,  daha yüksek şekil ve sıcaklık ile daha fazla stres belleği oluştuğunu keşfettiler.

Daha da önemlisi, lifler filmlerden daha yüksek stres tepkisi verdi. Ekip, eriyik eğirmenin, mükemmel kristalleşmeye neden olduğunu ve liflerin içinde polimer paketlemesini emrettiği için bunun olduğunu tespit etti.

Bu davranış, bu elyafların basınçlı çoraplarda büyük bir potansiyel taşıdığı anlamına gelmektedir. Etkin venöz hastalıkları tedavisi için, çoraplar damarlarda dolaşıma yardımcı olmak için belirli bir basınç seviyesini korumalıdır. Ekip, stres-bellekli polimerik liflerinin bu basıncı sağlayabileceğini ve ayrıca ısı tetiklemeli bir masaj sağlayabileceğini gösterdi.

İngiltere Warwick Üniversitesi’nde polimer kimyageri olan David Haddleton; “Malzeme özelliklerine ilişkin pek çok çalışma vardır, ancak bu ihtiyaca cevap verecek neredeyse hiçbir çalışma bulunmamaktadır. Oysa bu çalışma gerçekten de gerçek bir sorunun çözülmesinin malzeme özelliklerini temel anlayışa nasıl götüreceğini göstermektedir.”

Günümüzde, naylon kompresyon çorapları yapmak için, elastik malzeme olarak pamuklu veya polyester kaplı spandex iplikler kullanılmaktadır. Ekip üyesi Harishkumar Narayana, bununla ilgili problemi şöyle açıklıyor; “Spandex ipliklerinin esnekliği ara yüzey basıncını oluşturur ve zamanla bu özellikleri azalır. Ayrıca, günümüzdeki basınçlı çoraplar herhangi bir masaj etkisi sağlamaz. Özellikle hareket kabiliyeti ve baldır kası fonksiyonu sınırlı yaşlı hastalar için, venöz kanı itmek için bir masaj etkisi gereklidir.”

Sıcaklığı değiştirmeniz sadece yeni basınçlı çoraplarının basıncını kontrol eder. Grup halen 40-50 °C arasında bir sıcaklık üzerinde çalışıyorlar, ancak şimdi stres-hafıza liflerini insan vücudunun sıcaklığında tetiklenmesi için optimize etmeyi amaçlıyor.

Kaynak : chemistryworld.com

İnovatif Kimya Dergisi aylık olarak çıkan bir e-dergidir. Kimya ve Kimya Sektörü ile ilgili yazılar yazılmaktadır.
×
İnovatif Kimya Dergisi aylık olarak çıkan bir e-dergidir. Kimya ve Kimya Sektörü ile ilgili yazılar yazılmaktadır.