Depresyon Tedavisinde Ketamin Benzeri İlaç Onaylandı

Special K” ilaç kategorisine ait olan beyni etkileyen yeni ilaç,tedavisi zor olan depresyon hastalıklarında kullanılması için  onay alınmıştır.Uzun süredir  ciddi beyin hastalıkların tedavisinde göz ardı edilen maddelerden bir tanesi “esketamin” depresyon hastalıklarında kullanılması  için yeniden değerlendirilmiştir.

Johnson & Johnson (J&J) şirketi tarafından geliştirilen bu yeni burun spreyi,ketamin kimyasal ailesine ait olup yıllardır  ameliyat öncesi güçlü bir anestezik olarak kullanılmaktadır.Öföri ve  psikedelik  etkisinden dolayı özellikle gece kulübelerde  çok fazla kişi tarafından  suistimal edilmiştir.Yakın zamanlarda , ABD’nin Gida ve İlaç Otorite( FDA)’den onay almadan bazı doktorlar  depresif  hastaları ketamin ilaçla tedavi etmişler.

FDA tarafından  iki antidepresan ilaçlar alan ama iyileşemeyen hastalar için daha  hızlı   etkili “ Spravato “adlandırılan bir ilacı onaylandı. FDA’ya göre, yaklaşık 7,4 milyon  Amerikalılar  intihar, hastaneye yatış ve diğer ciddi zarar riskine yol açan dirençli depresyondan dolayı zarar görmektedir.

1980’lerde prozac ve benzeri antidepresanların piyasaya sunulmalarından bu yana depresyon tedavisi açısından   hiçbir önemli  farmasötik yenilik olmamıştır.Bu  ilaçlar genellikle,” iyi olma hissi“ni sağlayan kimyasal serotonini hedefler  ve etkleri başlamak  için bir kaç hafta veya ay sürebilir.

Ketamin ve J&J tarafından geliştirilen bu yeni ilaç ise,  yukarıdakı ilaçlardan farklı mekanizmaya sahip;beynin bağlarını etkileyerek  depresyonu azaltma ektisini  sağladığı düşünülen  glutamat denilen bir kimyasal ajanı hedefliyor.

Columbia Üniversitesi’nde psikiyatrist ve araştırmacı olan Dr. John Mann, “Bu ilaç işe yaradığında, etkisi neredeyse anında gerçekleşir. İlacın etkisi hızlı olması çok önemli çünkü,depresif hastalar çok fazla acı çekiyorlar. Öte yandan bu ilaç işe yaramadığında, doktorlar diğer seçeneklere hızlı bir şekilde geçebilir” dedi.

FDA,kimyasal olarak esketamin isimli  (SPARAVATO)  bu yeni ilaç alan depresif hastalarda diğer  sahte tedavi alan depresif hastalara göre daha olumlu sonuçları gösteren psikiyatrik bir anket çalışma sonuçlarına dayanarak bu ilacı onaylanmıştır.

Ayrıca , intravenöz infüzyon yolla verilen ketamine göre daha düşük dozda ve kullanımı daha kolay olacak şekilde tasarlanmıştır.

60 yaşındaki Robin Prothro’nın, 20 yıldan fazla süre boyunca onun kişisel ve mesleki yaşamını etkileyen bu depresyonu rahatlamak için kullandığı  5’ten fazla çeşitli antidepresanların hiçbirinin etkili olmadığını söylüyor.

Fakat iki yıl önce Spravato ilaç kullanmaya başladığından  beri, depresyonunun iyileştiğini ve günlük yaşamı normale döndüğünü söylüyor.

Her iki haftada,onun psikiyatristinin ofisinde rahat bir şekilde  oturarak bu ilaç kullanıyormuş.

Robin Prothro,“ çok güçlü bir ilaç olduğu için  etkisi hissedebiliyorsun.İlacın çalışması izin verirdim.Gözlerimi kapatıyorum ve beynim inanılmaz rahatlıyor. ” dedi

Psikedelik İlacın Yasal Olarak Kullanılması İçin Yeniden Değerlendirilmiştir

Doktorlar ,depresif hastalar için yeni tedavi şeçenekleri arayışında. Birkaç psikoaktif maddeler arasında ABD otorite tarafından kabul görmüş ilk ilaç ketamin benzeri olan bu ilaçtır.Ayrıca ,depresyon ve travma sonrası stres bozukluğunun yeni tedavi seçenek olarak sihirli mantarlarda bulunan  öfori etkisini yaratan aktif madde olan psilosibinin geç evre  denemelerini araştırmacılar tarafından yürütülmektedir.

Tufts Üniversitesi’nden bir psikiyatrist olan Dr. Paul Summergrad, “ ilaç şirketlerinden veya diğer laboratuvarlardan yeni aktif ajanlar çok nadır  çıkıyor  ve artık insanları farklı  bileşikleri araştırmaya  başlıyor.”dedi

Ketamini aksine, psilosibin ve MDMA gibi ajanların yasal tıbbi kullanımı yoktur. Bu ilaçlar eroin ve LSD ile aynı kategoride sınıflandırılmalarından dolayı federal hükümet tarafından sıkı bir şekilde regüle edilmektedir.Fakat FDA tarafından  esketaminin onaylanması,bu diğer ilaçların ilerde potansiyel kullanılmaları için yol açabiliyor.

Depresyon Yükü 

Depresyon, ABD’de önde gelen sakatlık nedenleri arasındadır ve ülke genelinde  depresyona bağlı  intihar oranı yükseldiği için  sağlık yetkilileri tarafından yakından takip edilmektedir.Federal kayıtlarına göre ,2017 yılında, ABD’de intihara bağlı ölüm oranı 100.000 kişi başına 14’ye yükseldi (50 yıl içinde  kaydedilen en yüksek değer). 

Hükümet yetkililerinden bu yüksek intihar  oran  hakkında hiçbir  açıklama yokken akademik araştırmacılar ,ülkenin gelir dengesizlik, finansal mücadeleleri ve bölücü politikaları rol oynadığını düşünüyorla. 

Bu yeni ilacı suistimal potansiyel, yan etkiler ve güvenlik sorunlar gibi nedenlerinden dolayı  bir takım regülasyona  tabi tutulacaktır.

Bu ilaç psikoaktif  olduğu için  hastaların bu ilaç uygulamadan önce en az iki saat  akredite uzmanların gözetimde bulunmaları gerekiyor. Ek olarak, bu ilaç alan tüm hastaları uzun vadeli güvenlik ve etkinliği izlemek için bir kayıt sistemde takip edilecektir.

Ketaminin derhal etkisi genelde sadece dört ila yedi gündür ancak tedavi süresi henüz bilinmemektedir.

Antidepresanlara resistans gösteren hastalıklar için çok az tedavi seçenekler vardır.Bu seçenekler arasında en etkili olan elektro kondüsif tedavisidir.Bu yöntemle tedavi edilecek  hastaların  tamamen yatıştırılması gerekiyor  ve  kalıcı hafıza kaybına neden olabilir.

Wall Street, J & J’nin geliştirdiği bu yeni ilaç için yüksek beklentilere sahip ve analistler  tarafından 2022 yılına kadar  yılda 600 milyon dolardan fazla satacağını öngürülmektedir.

Depresyonu tedavisinde  bazı doktorlar tarafından ketaminın zaten  yıllarca    etiket dışı kullanılmıştır. ABD’de bu  ilacın düşük maliyetli jenerik formları en az 150  hastanede  tedavilerde kullanılmaktadır.Çoğu zaman,hastalar   ilacın intravenöz infüzyonları için yüzlerce veya binlerce dolar öderler. Bu tür tedaviler genel olarak sigorta kapsamında değildir, çünkü FDA otorite tarafından bu ilacın güvenli ve etkili olarak onaylanmamış.

Bazı doktorlar hem ketamin hem de bu yeni ilaç vermeyi planlıyor.

Steve Levine,FDA tarafından bu  yeni ilacın dozlaması ve dozaj rejimin standartlarını onaylanması , hem  tedavi  standartları yükseltirir hem de bu ilacın yasal dişi kullanılması engelleyeceğini söyledi.

Depresyon veya diğer endikasyonlarda bir şekilde ketamin kullanan doktorları, hemşirelerı ve diğer uzmanları temsil eden Amerikan Ketamin Hekimleri Derneğinin  başkan yardımcısı olarak görev yapan Levine, “Bu ilacın onaylanması , bazı standartlar ve düzenlemeler getirecek ve hastalar için  ilaç daha güvenli ve daha erişilebilir hale getirecek” dedi.

Kaynak: time.com