Şekil 1: Yağlı gıda (stok görüntü).

Bu zorlu zamanlar boyunca (  pandemi süresince )  yağlı yiyecekler sizi iyi  gibi hissettirebilir fakat yeni araştırmalar, bir öğünde  doymuş yağı yüksek olan  yiyecekler tüketmenin konsantre olma yeteneğini engelleyebildiğini gösterdi.

Çalışma , 51 kadın katılımcıyla gerçekleştirildi.  Bu katılımcılara doymuş yağ içeriği yüksek olan yiyeceklerle doymamış yağ içerikli bir öğünü ,  konsantre olma yeteneğini nasıl etkilediğini görmek için tükettirdiler ve kıyasladılar .

Katılımcıların odaklanma  performansları;  sağlıklı yağlar tüketenlere kıyasla doymuş yağ tüketenlerin daha kötüydü. Bu durum yağlı yiyeceklerle beyin arasında bir işaret olduğunu gösterdi.

Bununla beraber araştırmacılar , sızıntılı bağırsak sendromunun  ( bağırsaktaki bakterilerin kan dolaşımına girişine izin verir ) konsantrasyonu etkileyip etkilemediğine baktılar.  Sızıntılı bağırsak sendromuna sahip katılımcılar yedikleri öğünlerden bağımsız olarak daha kötü bir konsantrasyon gösterdi.

Yalnızca bir öğünden sonra dikkati kaybetmek araştırmacılar için göz açıcıydı.

Ohio Üniversitesi klinik psikoloji mezunu ve çalışmanın yazarı Annelise Madison : “ Diyetin sorumlu etkilerine bakan bir çok eski çalışma, zaman sürecini inceledi. Ve bu çalışmalarda yalnızca bir öğünün kayda değer farklılıklarını gördük .” dedi.

Madison ayrıca ayçiçek yağından yapılmış öğünlerin de düşük doymuş yağ içeriğine sahip olmasına rağmen birçok diyet yağını kapsadığını belirtti.

Madison : “Her iki öğün de yüksek yağlı ve potansiyel olarak sorunlu olduğu için, yüksek doymuş yağlı öğünün bilişsel etkisi, düşük yağlı bir öğüne kıyasla daha da büyük olabilir.” dedi.

Bu çalışma Amerikan Klinik Beslenme Dergisi ( American Journal of Clinical Nutrition ) dergisinde yayımlandı.

Madison, psikiyatri ve psikoloji profesörü ve Ohio Eyaletinde Davranışsal Tıp Araştırmaları Enstitüsü müdürü Janice Kiecolt-Glaser ile birlikte laboratuvarda çalışıyor. Bu çalışma için Madison, Kiecolt-Glaser’in çalışmasından elde edilen, yüksek yağlı yemeklerin kanserden kurtulanlar arasında yorgunluğu ve iltihabı artırıp artırmadığını değerlendiren ikincil bir veri analizi gerçekleştirdi.

Sabah laboratuvar ziyaretleri boyunca kadınların dikkatlerinin ana hatlarını değerlendirme tamamlandı. Bilgisayar temelli 10 dakika boyunca süren dikkat aktivitelerinin;  konsantrasyon ve tepki zamanları ölçüldü .

Yüksek yağlı yiyecekler ; 60 gram yağ içeren (yumurtalar , büsküviler , tavuk sosisleri ve salçalı yiyecekler ) palmitik asit  gibi yüksek doymuş yağ içeren ya da ayçiçek yağı gibi düşük doymuş yağ içeren yiyecekleri kapsar. İki öğününde fast food yiyecekleri gibi  totalde 930 kalori olması tasarlandı. ( burger king double whopper ya da mcdonald’s big mac gibi )

5 saat sonra , kadınlar kesiksiz performans testine yeniden alındı . 1 ve 4 hafta arası gibi bir süre sonra  kadınlarda  bu adımlar yeniden  tekrarlandı . İlk ziyaretlerinde yedikleri öğünlerden tekrardan yediler.

Araştırmacılar aynı zamanda endotoksemi  (bağırsak bariyerleri aşıldığında toksinlerin bağırsaktan kaçıp kan dolaşımına girmesi)  varlığına işaret eden inflamatuar moleküllerinin olup olmadığını kararlaştırmak için açlık kan örneklerini analiz ettiler .

Doymuş yağ içeriği yüksek olan öğünü yedikten sonra   odaklanma süreleri değerlendirildiğinde ortalama olarak %11 daha az ölçüldü. Sızıntılı bağırsak sendromuna sahip kadınlarda odaklanma süresinin daha az olduğu belirgin.  Bu hastalar 10 dakikalık odaklanma testi boyunca daha fazla kararsız kaldı ve teste daha az dayanabildiler .

Madison : “Eğer kadınlar yüksek seviyede endotoksemiye sahipse, öğün farklılıkları bir şeyi değiştirmiyor.  Performansları ne yediğinden bağımsız olarak hep düşük.  “ dedi.

Bu çalışma beyin üzerinde yoğunlaşmadığı halde , önceki araştırmalar doymuş yağ içeriği yüksek olan öğünlerin vücuttaki ve beyindeki inflamasyonu yükselttiğini gösterdi Ayrıca yağ asitleri kan beyin bariyerini geçebilir.

Madison : “Yağ asitleri beyinle doğrudan etkileşimde bulunabilir. Bu durum bağırsak rahatsızlıklarının gücünü gösteriyor. “ dedi.

Diyetlerinde ortalama olarak doymuş yağ tüketen katılımcılarda , bilişsel etkilerini ( depresif sendromlar gibi ) hesaplamak için istatiksel analizler yapıldı . Araştırmada , katılımcılar üç standart öğün yedi ve laboratuvar ziyareti öncesinde diyet farklılıklarını azaltmak için ( yüksek yağlı öğünler psikolojik yanıtları etkileyebildiğinden ) 12 saat aç bırakıldılar.

Kiecolt- Glaser : “Bulgular ,pandemi süresince fast food türünde yiyeceklerle  kendini avutmaya çalışan stresli insanlarda konsantrasyonun daha fazla bozulduğunu gösterdi. İnsanlar daha fazla kaygılı olduğunda doymuş yağ içeriği yüksek olan yiyeceklerin brokoliden daha fazla çekici olduğunu biliyoruz. Diğer araştırmalar;  depresyon ve anksiyetenin konsantrasyonu ve odaklanmayı engelleyebildiğini gösterdi. Gerçek dünyanın etkileri , yüksek yağlı öğünlerden daha fazla. “ dedi.

Bu çalışmanın bir kısmı Ulusal Sağlık Enstitüleri tarafından desteklenmiştir.

Kaynak: sciencedaily.com

Author

2019 yılında Ege Üniversitesi Biyokimya Bölümü’nden mezun oldum. Nöroloji, ilaçlar ve gıdaların insan sağlığı üzerine etkileriyle ilgileniyorum.