Conrad Arnold Elvehjem

 

Elvehjem aile çiftliğinde büyüdü ve Wisconsin Üniversitesi’ne girmeden önce yerel okullarda eğitim aldı. Lisansını 1923’te tarım kimyasında, yüksek lisansını 1924’te ve doktorasını 1927’de tamamladı. Mezuniyetinden sonra 1936’da profesör derecesine yükseldi ve tarım kimyasında öğretim görevlisi oldu. 1946 – 1958 yılları arasında dekan olarak görev almıştır. Elvehjem, Constance Waltz ile 1926’da evlendi, Peggy Ann ve Robert Stuart isimli iki çocukları vardı. Başkanlık makamında çalışırken beklenmedik bir kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.

Cambridge Üniversitesi’nde Hopkins laboratuvarlarında katalitik oksidasyon çalışmaları yapan Ulusal Araştırma Konseyi üyesi iken üniversiteden bir süre uzak kaldı. 1942’de Ulusal bilimler Akademisine ve 1953’te Ulusal Sanat ve Bilim Akademisine seçildi. Willard Gibbs Madalyası, Osborne ve Mendel Ödülü, Nicolas Appert Ödülü ve Lasker Ödülü aldı ayrıca çok sayıda ulusal komite üyesiydi.

Elvehjem tüm bilimsel kariyeri boyunca eser elementlerin ve vitaminlerin hayvansal beslenmedeki rolünü incelemiştir. Hart ve H. Steenbock tarafından üstlenilen ilk çalışması, hayvanlardaki laktasyonun ışığın kalsiyum ve fosfor metabolizmasına etkisiydi. Takip eden senelerde aynı araştırmacılar ile beraber süt kaynaklı anemi üzerine çalışmış ve hemoglobin oluşumunda tatmin edici demir temini için bakır izlerinin gerekli olduğunu kanıtlamıştır. Hayvanlardaki mineral metabolizması öncelikli konuydu ve sonuçta çinko, kobalt, manganez, molibden, bor, potasyum, alüminyum, florin, arseniğin etkileri üzerine çalışmalar yaptı. Euler-Chelpin ve Otto Warburg, 1937 yılında Harden’in kozenzim I ve ilgili kozenzimlerin nikotinik asit içerdiğini göstermesinden sonra Elvehjem ve arkadaşları da köpeklerde nikotinik asidin zayıflama sorununa iyi geldiğini gösterdiler. Goldberger 1926’da insan pellegrası siyah dilin köpek eşdeğeri olduğunu gösterdi ve tıbbi araştırmacılar da nikotinik asidin insanlarda pellegra tedavisini sağladığını gösterdiler. Elvehjem’in grubu bu vitaminin karaciğerden hazırlanan vitaminin aktif konsantrelerinde amidi olarak bulunduğunu gösterdi. Çoğu tahıl tanesinin nikotinik asitinin mısırdaki gibi düşük olduğu halde mısırdan farklı olarak pellegraya karşı koruyucu ya da iyileştirici olduğu ortaya çıktığında anomalinin sebebi araştırılmıştır. Mısırdaki proteinler diğer tahıllarınkinden daha düşük triptofanda bulunurlar, mısır geleneksel olsarak dünyadaki her yerde bulunan insan diyetlerinde vardır ve pellegra ise endemiktir. Elvehjem ve arkadaşları triptofanın bu vitaminin düşük diyetlerinde nikotinik asidin yerini alabileceğini ve diğer araştırmacılar da triptofanın nikotinik aside metabolik dönüşümünü sağladığını göstermişlerdir. Elvehjem ve arkadaşları saf formda olan biyotin, pantotenik asit, para-aminobenzoik asit, folik asit ve inositol üzerine özellikle sıçanlar, tavuklar, köpekler ve maymunlar üzerinde çalışmalar yaptılar. Bu vitaminlerin tümü bakteri türlerinin büyümesi ile bağlantısı ilk kez biliniyordu, Elvehjem laboratuvarını yüksek hayvanların beslenmesindeki rollerine test etmeye öncülük etti. Laboratuvarında ayrıca bazı eser besinlerin sentezinde bağırsak bakterilerinin rolünü açıklığa kavuşturma konusunda kapsamlı çalışmalar yaptı. Bu çalışma bazı türlerin belirli bir vitaminin beslenme kaynağını gerektirmediğini ortaya koymuştur, çünkü bunlar zaten normal bağırsak floraları tarafından sentezlenmiştir. Normal flora ”sulfaguanidin” veya ”succinylsulfathiazole” gibi ilaçlar tarafından inhibe edildiğinde hayvan, beslenme takviyesine bağımlı hale gelir.

Elvehjem’in adı üniversite ödüllerinde, binalarında, kasaba parkında ve Wisconsin’de bulunan McFarland’daki bir yerel ilkokulda görülür. Adı eskiden Elvehjem Sanat Merkezi’nde (daha sonra Elvehjem Sanat Müzesi’nde) müze ve Simona ve Jerome A. Chazen’den (hem UW-Madison mezunlarından) 20 milyon dolarlık bağış alana kadar kendisini Chazen Sanat Müzesi olarak değiştirildi. Müzeyi barındıran bina Elvehjem adını koruyor.

27 Temmuz 1962 sabahı çalışma masasında kalp krizi geçiren ve hayatını kaybeden, beslenme konusunda uluslararası olarak tanınan biyokimyager, taze et ve mayada bulunan yeni bir vitamin nikotonik asit, şimdilerde niasin, molekülünü keşfetmesiyle ve bu keşfin ABD’de bir zamanın sağlık sorunu olan insan pellegrasının tedavisini sağlamasıyla  anılıyor.

İnovatif Kimya Dergisi aylık olarak çıkan bir e-dergidir. Kimya ve Kimya Sektörü ile ilgili yazılar yazılmaktadır.
×
İnovatif Kimya Dergisi aylık olarak çıkan bir e-dergidir. Kimya ve Kimya Sektörü ile ilgili yazılar yazılmaktadır.